Το Εν ή το Πρώτον ή το Αγαθόν έχει κάλλος αμήχανο και δεν μπορεί να συγκριθεί με την ωραιότητα των σωμάτων που είναι είδωλα της ωραιότητας του Αγαθού. Αν η ανθρώπινη ψυχοπνευματική οντότητα επιποθεί το αληθινό ωραίο το αρχέγονο ωραίο, δεν πρέπει βέβαια να στραφεί προς τις εικόνες, τις σκιές, αλλά οφείλει να καταφύγει σε εκείνο πού τα σώματα δεν είναι είδωλα και έκτυπα.
Η μακάρια θέα είναι η θέα του Απολύτου, δηλαδή του Αγαθού. Όπως ο οφθαλμός οράται τα αισθητά αντικείμενα μόνο μέσω του νου, έτσι και η ψυχή βλέπει τα αντικείμενα μόνο μέσω του φωτός που εκπορεύονται από το Εν. Η ψυχή πρέπει να περιμένει ήσυχη και προετοιμάζεται για τη θέα του Αγαθού. Η θέα του Απολύτου, απαιτεί προετοιμασία για να πληρώσει με ευδαιμονία τη θεώμενη ψυχή. Η θέα του Απολύτου και μέσω αυτής η ένωση με το θείο είναι ο ύψιστος σκοπός της ανθρώπινης ζωής, είναι ο σκοπός που συμπίπτει με την τέλεια ευδαιμονία.
Η μυστική ένωση και η θέωση μπορούν να πραγματοποιηθούν όταν η ψυχή είναι απλή και καθαρή, και φωτίζεται. Η θέα του Αγαθού και η μυστική ένωση με το θείο προϋποθέτει μακρόχρονη άσκηση και κάθαρση της ψυχής. Η άσκηση είναι ένα καθημερινό πνευματικό γύμνασμα, και μια διαρκής επανάληψη της αγαθοποιού ενεργείας της ψυχής. Η κάθαρση σημαίνει « χωρισμό » από το αισθητό είδος. Η ψυχή « καθαίρεται » από τις κακίες, καθαρίζεται από ό,τι είναι σκοτεινό, απολακτίζει ό,τι είναι περιττό, λαξεύει το δικό της πρόσωπο μέχρις ότου αναφανεί η θεόμορφη λαμπρότητα της αρετής. Η απόκτηση των αρετών είναι μια βαθμίδα, ένα στάδιο φυγής από την περιοχή του αισθητού κόσμου.
Σύμφωνα με τον Πλωτίνο τρεις είναι οι ανθρώπινοι τύποι που μπορούν να ανέλθουν ευκολότερα στο Αγαθό : ο μουσικός, ο ερωτικός και ο φιλόσοφος. Ο μουσικός κινείται στην κατώτερη βαθμίδα γνώσεως και ζει μέσα στην αισθητή γνώση, την αντίληψη και τη δόξα. Η αίσθηση και η αισθητή ομορφιά, το σωματικό κάλλος , είναι άγγελος του πνεύματος, ενώ ο μουσικός είναι υπηρέτης του πνεύματος. Ο ερωτικός επηρεάζεται από την « όψιν του κάλλους » και από τη « μνήμη των ωραίων σωμάτων » γι΄ αυτό χρειάζεται έναν οδηγό που θα τον ανυψώσει από τον χώρο της ψυχικής ωραιότητας στον κόσμο του πνεύματος. Ο φιλόσοφος ευρίσκεται καθ΄ οδόν προς το αρχέγονο ον το Αγαθό. Θα χαρακτηρίζαμε τον φιλόσοφο ενάρετο, φιλομαθή και απομένει να μεταβληθεί σε διαλεκτικό. Ο διαλεκτικός είναι ο συστηματικός συνοπτικός που γεφυρώνει τις αντιθέσεις.
Η διαλεκτική είναι η επιστήμη του Όντος και του Αγαθού. Η διαλεκτική οδηγεί στο κράτος του πνεύματος, στο βασίλειο των ιδεών. Με την διαλεκτική ο άνθρωπος φτάνει στη θέαση του Αγαθού. Η φιλοσοφία μπορεί να χαρακτηριστεί σαν διαλεκτική. Η διαλεκτική δεν είναι μόνον δρόμος έρευνας ή τρόπος συνομιλίας και μέθοδος ερμηνείας των φαινομένων, αλλά το τιμιώτατον, δηλαδή το πολύτιμο μέρος της φιλοσοφίας. Η γνήσια διαλεκτική, όπως την ανέπτυξε η αρχαία ελληνική φιλοσοφία και ειδικά ο Πλωτίνος είναι μια κριτική γνώση που αγωνίζεται να εξασφαλίσει ενότητα και σταθερότητα. Έτσι θα λέγαμε ότι χωρίς τη διαλεκτική είναι δύσκολος ο περιορισμός του πνεύματος στον κύκλο της καθαρής του ενασχόλησης που είναι η θέα του Ύψιστου Όντος και η είσοδος στους κόλπους του Είναι του.
Η μυστική έκσταση είναι ο έσχατος αναβαθμός προς την μυστική ένωση, το τελευταίο στάδιο ανύψωσης που μας αποκαλύπτει το βαθύτερο πυρήνα του Όντος. Η ταύτιση της ψυχής με το Εν σημαίνει μετάβαση από τον αισθητό κόσμο στον υπεραισθητό , από το νοητό στον υπερνοητό. Η ψυχή, ο νους, οι ιδέες ταυτίζονται με το Εν. Όλα κατάγονται απ΄ αυτό και ανάγονται σ΄ αυτό.
Η μυστική ένωση είναι το τελικό αποτέλεσμα μιας ύψιστης μορφής πνευματικής κίνησης και έφεσης για το Αγαθό. Η ψυχή έχει άρρηκτο συγγενικό δεσμό με το οντολογικό Αγαθό. Κατά τη διάρκεια της μυστικής ένωσης η ψυχή καταυγάζεται από φως και γίνεται φως η ίδια. Ηθική ενέργεια και η γνώση, η διαλεκτική και ο έρωτας , οι αρετές, η αισθητική καλλιέργεια, είναι οι αναβαθμοί για την άνοδο στο Αγαθό, στο Πρώτο ή στο Ένα.
Η ψυχή εισέρχεται στα άδυτα του θείου κάλλους και έμπλεος ευδαιμονίας θεϊκής εξίσταται των ανθρώπινων εμπαιγμάτων και ενώνεται με το Αρχέγονο Όν. Όταν η θέα, το θεάσθαι έχει ολοκληρωθεί αρχίζει η ιεροτελεστία της μυστικής ένωσης.
Η μυστική ένωση είναι η απόλυτη ταυτότητα, ενώ η θέα και η παρουσία του λόγου είναι μια ετερότητα που θα κατάλυε την ενότητα και θα ματαίωνε την ένωση με το Θείο. Ο λόγος, σωπαίνει και σταματάει η θέα. Το θέαμα ολοκληρώνεται και είναι : η ένωση της ψυχής με το Εν, το Πρώτον ή το Αγαθόν. Είναι ένα θέαμα « δύσφραστον » η μυστική ένωση τονίζει ο αρχηγός του κινήματος του Νεοπλατωνισμού στο περίφημο έργο του «εννεάδες» Πλωτίνος. Η μυστική ένωση είναι πληρότητα θείας ευδοκίας και υπαρξιακής ευδαιμονίας. Υπάρχει μια ξαφνική τελεσιουργία όπου Ψυχή και Αγαθό γίνονται Ένα. Η μυστική βίωση στους κόλπους του Είναι , του Υπέρτατου Αγαθού του αμήχανου Κάλλους και του Πρώτου, αποτελεί τον αφανισμό του ανθρωπίνου όντος. Η ανθρώπινη ολότητα σύμφωνα με τον Πλωτίνο για να οδηγηθεί σε μυστική ένωση με το Υπέρτατο Αγαθό, θα πρέπει να αφήσει κάθε αισθητό και να υπάρξει σύμφωνα με τον μεταφυσικό φιλόσοφο μια κάθαρση στο είναι της για να ευρεθεί σε υπερνοητές καταστάσεις που είναι τελείως πνευματικές. Ο Πλωτίνος παντού διακηρύττει την κατανίκηση κάθε χοϊκού στοιχείου και εξύψωση του πνευματικούστοιχειου
Saturday, March 31, 2012
Η Έννοια του Καλού στον Πλωτίνο του Γεωργίου Φουντουλάκη
Ο Πλωτίνος υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές στο χώρο της φιλοσοφίας. Ο Πλωτίνος γεννήθηκε στην Άνω Αίγυπτο περί το 203 μ. Χ. και μεγάλωσε στην Αλεξάνδρεια. Σπούδασε κοντά στους Αλεξανδρινούς δασκάλους φιλοσοφίας και κυρίως στον πλατωνικό Αμμώνιο Σακκά. Δίδαξε τη φιλοσοφία και απέκτησε τεράστια φήμη, τόσο ως διδάσκαλος, αλλά και ως ηθική προσωπικότητα.
Ο Πλωτίνος άρχισε να γράφει σ΄ ηλικία σαράντα εννέα ετών. Ο Πορφύριος, ανέλαβε το καθήκον του εκδότη του έργου του διδασκάλου του, και το διαίρεσε σε έξι βιβλία των εννέα πραγματειών, τα οποία ονόμασε γι΄ αυτό Εννεάδες.
Ο Πλωτίνος είναι γνώστης και κάτοχος του συνόλου του αρχαίου φιλοσοφικού στοχασμού. Το ενδιαφέρον του, όμως, αποσπά ο μέγας διανοητής και μύστης , Πλάτων. Είναι ο μεγάλος του δάσκαλος, το αναντικατάστατο πρότυπο του. Ο Πλωτίνος θεωρείται ο ιδρυτής του κινήματος του Νεοπλατωνισμού, ενός κινήματος που επαναδιατύπωσε και ανανέωσε τη φιλοσοφία του Πλάτωνα. Ο ιδρυτής του Νεοπλατωνισμού, οικοδόμησε το προσωπικό φιλοσοφικό του σύστημα κατά ένα μεγαλοφυή τρόπο, όπου επιτρέπει στους μεταγενέστερους να τον θεωρούν ως τον κατεξοχήν συστηματικό φιλόσοφο. Εμείς θα εξετάσουμε την έννοια του Καλού στο φιλοσοφικό σύστημα του Πλωτίνου.
Από τους αρχαϊκούς χρόνους η λέξη « Καλός » είχε μια ευρύτερη σημασία από το αισθητικά ωραίος, δήλωνε μια γενικότερη αξιολόγηση που αφορούσε πρόσωπα, ακούσματα, θεσμούς, αρετές, πράγματα. Ο αρχηγός του Νεοπλατωνισμού, στο έργο του εξετάζει την έννοια του Καλού σε συνάρτηση με την έννοια του Ωραίου.
Στο κάλλος και γενικότερα στην αξία του καλού, δηλαδή του ωραίου αφιερώνει ο Πλωτίνος, όλη την πνευματική του δύναμη, προκειμένου να δείξει ότι όλη η ζωή συνδέεται μ΄ αυτό το κάλλος. Αποπειράται ακόμη ο Πλωτίνος να δείξει ότι ο δρόμος του Καλού ταυτίζεται μ΄ εκείνον του Αγαθού και του Υψηλού. Χρειάζεται προς τούτο θέληση και καρδιά ζεστή, πλημμυρισμένη από ψύχραιμο θάρρος, τόλμη και γενναιότητα για να μπορέσει το ανθρώπινο όν να οδηγηθεί στο δρόμο του Καλού. Σύμφωνα με τον Πλωτίνο γνήσιοι δημιουργοί είναι εκείνοι που έχουν μόνιμα στραμμένο το βλέμμα τους προς τα άνω, όσοι φλέγονται από το αιώνιο κάλλος, όσοι δυναστεύονται από τον αγώνα να γευτούν αυτό το νοητό κάλλος. Αυτοί είναι οι νικητές μέσα στη ζωή, απαλλαγμένοι από τα δεσμά της γης και αφιερωμένοι στην υπηρεσία του Θείου.
Υπό το φως του Καλού, μέσω του Καλού, καθορά την αλήθεια του Είναι και του Γίγνεσθαι, ο Πλωτίνος. Στην θέαση του Ωραίου ευρίσκει τον τελικό σκοπό του βίου. Διότι, εξαγνιζόμενος ο άνθρωπος και καθαρμένος, είναι δυνατόν να παραλάβει το ιερό πυρ του καλού μέσα του ως προσδοκία και ως λάμψη.
Ο αρχηγός του Νεοπλατωνισμού, εκτιμώντας ποιοτικά τον κόσμο και διαιρώντας τον σε βαθμίδες, ευρίσκει ότι το Εν είναι η αρχέγονη προταιτία του κόσμου και των όντων. Από το Εν παράγονται τα πάντα και τα πάντα ανάγονται στο Εν. Το Καλόν αποτελεί εφαλτήριο, για να αναχθεί ο άνθρωπος προς το Εν. Το κάλλος εκπορεύεται από τη λάμψη και αισθητοποιείται στα επιμέρους όντα. Τούτο το οντικό κάλλος δεν είναι παρά είδωλο του νοητού κάλλους. Μόνο με το Νου είναι εφικτή η αίσθηση αυτού του κάλλους και όμως η ανθρώπινη ύπαρξη πρέπει να αφήσει και αυτόν τον τρόπο της νοητικής συλλήψεως του κάλλους για να αφιχθεί στη θέα του κάλλους. Η θέαση αυτή δεν είναι σ΄ όλους δυνατή. Απαιτείται μακρόχρονη προπαρασκευή, άσκηση, εσωτερική καλλιέργεια, ιερό ρίγος και διαλεκτική και έρως του Θεού και ποντισμός μέσα στις αβύσσους του όντος.
Ο Πλωτίνος ζητεί να ευρίσκεται ο άνθρωπος κοντά στο νοητό κάλλος μ΄ όλες τις αισθήσεις του, με ολόκληρη την οντότητά του και κυρίως με όλο το πνεύμα του, να είναι αφιερωμένο στην Αγαθότητα του Καλού και στο κάλλος του Αγαθού. Έτσι η απόσταση μηδενίζεται, η αποξένωση από το Αγαθό παραμερίζεται και η ανθρώπινη ύπαρξη φθάνει έως τα κράσπεδα της Θεότητας.
Τη θέα του καλού, δηλαδή του ωραίου είναι δυνατόν να τη διαιρέσει κανείς σε δύο τμήματα: στο εμπειρικό και στο λογικό. Με την εμπειρία συλλαμβάνονται οι εικόνες μόνο του ωραίου, ενώ με το λογικό φθάνουμε στη θέαση του ίδιου του ωραίου. Σύμφωνα με την άποψη του Πλωτίνου το καλό γίνεται αντιληπτό με το νου, όχι με τις αισθήσεις. Οι μουσικοί τόνοι που ακούμε, τα χρώματα και τα σχήματα της ζωγραφικής που βλέπουμε δεν αποτελούν μέρος της καλαισθητικής βιώσεως, έστω και αν μπορούν να την προκαλέσουν.
Στο έργο του ο Πλωτίνος, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην νοητή ωραιότητα , που τη θεωρεί πολύ ανώτερη από την αισθητή ωραιότητα. Τι είναι τώρα η νοητή ωραιότητα; Δεν είναι εύκολο να το συναγάγει κανείς από τις Εννεάδες του Πλωτίνου, αν και πλείστα χωρία αναφέρονται σ ΄αυτό. Παρά ταύτα με βεβαιότητα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι η θεία ωραιότητα είναι μια παγκόσμια ουσία, διάχυτη σ΄ όλα τα πράγματα. Τα πράγματα, τα όντα, τα αντικείμενα, οι καταστάσεις μετέχουν τρόπον τινά στην ουσία της ωραιότητας, μεταλαμβάνουν απ΄ αυτήν και έτσι γίνονται ωραία. Η ωραιότητα σ΄ ένα αντικείμενο δεν εξαρτάται από το πώς αισθανόμαστε γι΄ αυτό, αλλά έχουμε τα συναισθήματα που έχουμε, διότι το αντικείμενο είναι ωραίο.
Η ωραιότητα, το καλόν κατά τον Πλωτίνο είναι κάτι νοητό και καθολικό, δεν είναι όμως ειδικό είδος, δεν είναι είδος όπως το λευκό, ο άνθρωπος, ή η πόλη. Το καλόν είναι μεταφυσική αρχή, συστατική των ειδών. Ο Πλωτίνος φαίνεται να ξεχωρίζει το κάλλος εξ ΄όλων των άλλων ιδεών και να το ταυτίζει με την τάξη και την αρμονία. Η ωραιότητα είναι ένας γενικός τύπος τάξεως, ο οποίος ποικίλλει ως προς τις εφαρμογές του. Η σύλληψη, τώρα του νοητού κάλλους υποδιαιρείται σε δύο μέρη: στην επιστήμη δηλαδή στη φιλοσοφία πρώτα και στην άφατη θέα ύστερα. Η επιστήμη συλλαμβάνει την ωραιότητα, όπως αυτή εκδηλώνεται στα είδη, δηλαδή στις ιδέες, οι οποίες είναι καθαρές, άχρονες, πλήρεις και ολοκληρωμένες. Η θέα του ωραίου, είναι κάτι πολύ σημαντικό για τον Πλωτίνο, καθώς αυτή βοηθάει τον άνθρωπο, να ανέλθει στην υπέρμετρη εμπειρία του Ενός.
Και η ψυχή που είναι η τρίτη υπόσταση της μεταφυσικής του Πλωτίνου, όταν συναντά το Καλό, το αναγνωρίζει ότι σαν ένα αρχαίο γνώριμο και παραδίνεται στον έρωτα του. Το ίμερο της ψυχής ζητεί να ενωθεί με το Καλό. To Καλό προκαλεί ένα σφοδρό έρωτα στην ανθρώπινη ψυχή, ο έρωτας αυτός επιφέρει την άνοδο της ψυχής από τον γήινο κόσμο στην ωραιότητα του επέκεινα κόσμου.
Ο γνήσιος, ο ανόθευτος και ο αληθινός έρωτας είναι «ολκός», δηλαδή έλκει το όν προς την ιδέα της ωραιότητας. Το Καλό, η ομορφιά, με την ερωτική συγκίνηση και τον θαυμασμό που δημιουργεί, ανυψώνει τον άνθρωπο. Ο δρόμος προς το Καλό, ανοίγει όταν η ερώσα ψυχή, θεωρήσει την σωματική ομορφιά σαν ανταύγεια της ωραιότητας του πνευματικού κόσμου. Ο αρχηγός του Νεοπλατωνισμού διακηρύττει μέσα στις Εννεάδες ότι το αισθητό κάλλος είναι σκιά και εικόνα του νοητού κάλλους. Το ωραίο και η θέα του αποτελεί ένα είδος θρησκείας για τον Πλωτίνο, είναι ένα είδος μυστηρίου εις το οποίο μυείται ο άνθρωπος. Χρειάζεται βέβαια πύρινος ενθουσιασμός, οπότε ο άνθρωπος συνέχεται και κατέχεται από τη θέα του ωραίου . μια θεϊκή αγαλλίαση διαβρέχει το είναι του, μια αγαλλίαση η οποία είναι η πλέον έντονη απ΄ όλες.
Ο Πλωτίνος δέχεται ότι το κακό είναι η απουσία του ωραίου, του Αγαθού. Ο Πλωτίνος διαίρεσε τον σύμπαντα κόσμο σε τρεις υποστάσεις : ; ; στο Εν, στο Νου και στην Ψυχή.Τις τρεις αυτές υποστάσεις ο ιδρυτής του Νεοπλατωνισμού τις νομίζει ως βαθμίδες ιεράρχησης του κάλλους.
Μόνο η θερμότητα της προσέγγισης του Καλού μπορεί να διαλύσει τον παγετό της ερημιάς της σύγχρονης εποχής μας. Η ηθική φιλοσοφία του αρχηγού του Νεοπλατωνισμού και συγκεκριμένα η διδασκαλία του για τις αρετές προβάλλει ως διέξοδος απέναντι στο υπαρξιακό άλγος του σύγχρονου ανθρώπου. Η όλη φιλοσοφία του μεταφυσικού στοχαστή έχει μια διαχρονική σημασία και είναι σε θέση να γαληνεύσει το μεταφυσικό πόνο της εποχής μας.
Ο Πλωτίνος σφράγισε με την πολυδιάστατη πνευματική του προσφορά την πορεία του φιλοσοφικού στοχασμού και έτσι επιχείρησε να ανανεώσει την πλατωνική φιλοσοφία.
Εξαιτίας της πρωτοτυπίας του συστήματος του, θεωρήθηκε ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους του κόσμου. Πέθανε το 270μ. Χ στην Καμπανία.
Ο Πλωτίνος άρχισε να γράφει σ΄ ηλικία σαράντα εννέα ετών. Ο Πορφύριος, ανέλαβε το καθήκον του εκδότη του έργου του διδασκάλου του, και το διαίρεσε σε έξι βιβλία των εννέα πραγματειών, τα οποία ονόμασε γι΄ αυτό Εννεάδες.
Ο Πλωτίνος είναι γνώστης και κάτοχος του συνόλου του αρχαίου φιλοσοφικού στοχασμού. Το ενδιαφέρον του, όμως, αποσπά ο μέγας διανοητής και μύστης , Πλάτων. Είναι ο μεγάλος του δάσκαλος, το αναντικατάστατο πρότυπο του. Ο Πλωτίνος θεωρείται ο ιδρυτής του κινήματος του Νεοπλατωνισμού, ενός κινήματος που επαναδιατύπωσε και ανανέωσε τη φιλοσοφία του Πλάτωνα. Ο ιδρυτής του Νεοπλατωνισμού, οικοδόμησε το προσωπικό φιλοσοφικό του σύστημα κατά ένα μεγαλοφυή τρόπο, όπου επιτρέπει στους μεταγενέστερους να τον θεωρούν ως τον κατεξοχήν συστηματικό φιλόσοφο. Εμείς θα εξετάσουμε την έννοια του Καλού στο φιλοσοφικό σύστημα του Πλωτίνου.
Από τους αρχαϊκούς χρόνους η λέξη « Καλός » είχε μια ευρύτερη σημασία από το αισθητικά ωραίος, δήλωνε μια γενικότερη αξιολόγηση που αφορούσε πρόσωπα, ακούσματα, θεσμούς, αρετές, πράγματα. Ο αρχηγός του Νεοπλατωνισμού, στο έργο του εξετάζει την έννοια του Καλού σε συνάρτηση με την έννοια του Ωραίου.
Στο κάλλος και γενικότερα στην αξία του καλού, δηλαδή του ωραίου αφιερώνει ο Πλωτίνος, όλη την πνευματική του δύναμη, προκειμένου να δείξει ότι όλη η ζωή συνδέεται μ΄ αυτό το κάλλος. Αποπειράται ακόμη ο Πλωτίνος να δείξει ότι ο δρόμος του Καλού ταυτίζεται μ΄ εκείνον του Αγαθού και του Υψηλού. Χρειάζεται προς τούτο θέληση και καρδιά ζεστή, πλημμυρισμένη από ψύχραιμο θάρρος, τόλμη και γενναιότητα για να μπορέσει το ανθρώπινο όν να οδηγηθεί στο δρόμο του Καλού. Σύμφωνα με τον Πλωτίνο γνήσιοι δημιουργοί είναι εκείνοι που έχουν μόνιμα στραμμένο το βλέμμα τους προς τα άνω, όσοι φλέγονται από το αιώνιο κάλλος, όσοι δυναστεύονται από τον αγώνα να γευτούν αυτό το νοητό κάλλος. Αυτοί είναι οι νικητές μέσα στη ζωή, απαλλαγμένοι από τα δεσμά της γης και αφιερωμένοι στην υπηρεσία του Θείου.
Υπό το φως του Καλού, μέσω του Καλού, καθορά την αλήθεια του Είναι και του Γίγνεσθαι, ο Πλωτίνος. Στην θέαση του Ωραίου ευρίσκει τον τελικό σκοπό του βίου. Διότι, εξαγνιζόμενος ο άνθρωπος και καθαρμένος, είναι δυνατόν να παραλάβει το ιερό πυρ του καλού μέσα του ως προσδοκία και ως λάμψη.
Ο αρχηγός του Νεοπλατωνισμού, εκτιμώντας ποιοτικά τον κόσμο και διαιρώντας τον σε βαθμίδες, ευρίσκει ότι το Εν είναι η αρχέγονη προταιτία του κόσμου και των όντων. Από το Εν παράγονται τα πάντα και τα πάντα ανάγονται στο Εν. Το Καλόν αποτελεί εφαλτήριο, για να αναχθεί ο άνθρωπος προς το Εν. Το κάλλος εκπορεύεται από τη λάμψη και αισθητοποιείται στα επιμέρους όντα. Τούτο το οντικό κάλλος δεν είναι παρά είδωλο του νοητού κάλλους. Μόνο με το Νου είναι εφικτή η αίσθηση αυτού του κάλλους και όμως η ανθρώπινη ύπαρξη πρέπει να αφήσει και αυτόν τον τρόπο της νοητικής συλλήψεως του κάλλους για να αφιχθεί στη θέα του κάλλους. Η θέαση αυτή δεν είναι σ΄ όλους δυνατή. Απαιτείται μακρόχρονη προπαρασκευή, άσκηση, εσωτερική καλλιέργεια, ιερό ρίγος και διαλεκτική και έρως του Θεού και ποντισμός μέσα στις αβύσσους του όντος.
Ο Πλωτίνος ζητεί να ευρίσκεται ο άνθρωπος κοντά στο νοητό κάλλος μ΄ όλες τις αισθήσεις του, με ολόκληρη την οντότητά του και κυρίως με όλο το πνεύμα του, να είναι αφιερωμένο στην Αγαθότητα του Καλού και στο κάλλος του Αγαθού. Έτσι η απόσταση μηδενίζεται, η αποξένωση από το Αγαθό παραμερίζεται και η ανθρώπινη ύπαρξη φθάνει έως τα κράσπεδα της Θεότητας.
Τη θέα του καλού, δηλαδή του ωραίου είναι δυνατόν να τη διαιρέσει κανείς σε δύο τμήματα: στο εμπειρικό και στο λογικό. Με την εμπειρία συλλαμβάνονται οι εικόνες μόνο του ωραίου, ενώ με το λογικό φθάνουμε στη θέαση του ίδιου του ωραίου. Σύμφωνα με την άποψη του Πλωτίνου το καλό γίνεται αντιληπτό με το νου, όχι με τις αισθήσεις. Οι μουσικοί τόνοι που ακούμε, τα χρώματα και τα σχήματα της ζωγραφικής που βλέπουμε δεν αποτελούν μέρος της καλαισθητικής βιώσεως, έστω και αν μπορούν να την προκαλέσουν.
Στο έργο του ο Πλωτίνος, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην νοητή ωραιότητα , που τη θεωρεί πολύ ανώτερη από την αισθητή ωραιότητα. Τι είναι τώρα η νοητή ωραιότητα; Δεν είναι εύκολο να το συναγάγει κανείς από τις Εννεάδες του Πλωτίνου, αν και πλείστα χωρία αναφέρονται σ ΄αυτό. Παρά ταύτα με βεβαιότητα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι η θεία ωραιότητα είναι μια παγκόσμια ουσία, διάχυτη σ΄ όλα τα πράγματα. Τα πράγματα, τα όντα, τα αντικείμενα, οι καταστάσεις μετέχουν τρόπον τινά στην ουσία της ωραιότητας, μεταλαμβάνουν απ΄ αυτήν και έτσι γίνονται ωραία. Η ωραιότητα σ΄ ένα αντικείμενο δεν εξαρτάται από το πώς αισθανόμαστε γι΄ αυτό, αλλά έχουμε τα συναισθήματα που έχουμε, διότι το αντικείμενο είναι ωραίο.
Η ωραιότητα, το καλόν κατά τον Πλωτίνο είναι κάτι νοητό και καθολικό, δεν είναι όμως ειδικό είδος, δεν είναι είδος όπως το λευκό, ο άνθρωπος, ή η πόλη. Το καλόν είναι μεταφυσική αρχή, συστατική των ειδών. Ο Πλωτίνος φαίνεται να ξεχωρίζει το κάλλος εξ ΄όλων των άλλων ιδεών και να το ταυτίζει με την τάξη και την αρμονία. Η ωραιότητα είναι ένας γενικός τύπος τάξεως, ο οποίος ποικίλλει ως προς τις εφαρμογές του. Η σύλληψη, τώρα του νοητού κάλλους υποδιαιρείται σε δύο μέρη: στην επιστήμη δηλαδή στη φιλοσοφία πρώτα και στην άφατη θέα ύστερα. Η επιστήμη συλλαμβάνει την ωραιότητα, όπως αυτή εκδηλώνεται στα είδη, δηλαδή στις ιδέες, οι οποίες είναι καθαρές, άχρονες, πλήρεις και ολοκληρωμένες. Η θέα του ωραίου, είναι κάτι πολύ σημαντικό για τον Πλωτίνο, καθώς αυτή βοηθάει τον άνθρωπο, να ανέλθει στην υπέρμετρη εμπειρία του Ενός.
Και η ψυχή που είναι η τρίτη υπόσταση της μεταφυσικής του Πλωτίνου, όταν συναντά το Καλό, το αναγνωρίζει ότι σαν ένα αρχαίο γνώριμο και παραδίνεται στον έρωτα του. Το ίμερο της ψυχής ζητεί να ενωθεί με το Καλό. To Καλό προκαλεί ένα σφοδρό έρωτα στην ανθρώπινη ψυχή, ο έρωτας αυτός επιφέρει την άνοδο της ψυχής από τον γήινο κόσμο στην ωραιότητα του επέκεινα κόσμου.
Ο γνήσιος, ο ανόθευτος και ο αληθινός έρωτας είναι «ολκός», δηλαδή έλκει το όν προς την ιδέα της ωραιότητας. Το Καλό, η ομορφιά, με την ερωτική συγκίνηση και τον θαυμασμό που δημιουργεί, ανυψώνει τον άνθρωπο. Ο δρόμος προς το Καλό, ανοίγει όταν η ερώσα ψυχή, θεωρήσει την σωματική ομορφιά σαν ανταύγεια της ωραιότητας του πνευματικού κόσμου. Ο αρχηγός του Νεοπλατωνισμού διακηρύττει μέσα στις Εννεάδες ότι το αισθητό κάλλος είναι σκιά και εικόνα του νοητού κάλλους. Το ωραίο και η θέα του αποτελεί ένα είδος θρησκείας για τον Πλωτίνο, είναι ένα είδος μυστηρίου εις το οποίο μυείται ο άνθρωπος. Χρειάζεται βέβαια πύρινος ενθουσιασμός, οπότε ο άνθρωπος συνέχεται και κατέχεται από τη θέα του ωραίου . μια θεϊκή αγαλλίαση διαβρέχει το είναι του, μια αγαλλίαση η οποία είναι η πλέον έντονη απ΄ όλες.
Ο Πλωτίνος δέχεται ότι το κακό είναι η απουσία του ωραίου, του Αγαθού. Ο Πλωτίνος διαίρεσε τον σύμπαντα κόσμο σε τρεις υποστάσεις : ; ; στο Εν, στο Νου και στην Ψυχή.Τις τρεις αυτές υποστάσεις ο ιδρυτής του Νεοπλατωνισμού τις νομίζει ως βαθμίδες ιεράρχησης του κάλλους.
Μόνο η θερμότητα της προσέγγισης του Καλού μπορεί να διαλύσει τον παγετό της ερημιάς της σύγχρονης εποχής μας. Η ηθική φιλοσοφία του αρχηγού του Νεοπλατωνισμού και συγκεκριμένα η διδασκαλία του για τις αρετές προβάλλει ως διέξοδος απέναντι στο υπαρξιακό άλγος του σύγχρονου ανθρώπου. Η όλη φιλοσοφία του μεταφυσικού στοχαστή έχει μια διαχρονική σημασία και είναι σε θέση να γαληνεύσει το μεταφυσικό πόνο της εποχής μας.
Ο Πλωτίνος σφράγισε με την πολυδιάστατη πνευματική του προσφορά την πορεία του φιλοσοφικού στοχασμού και έτσι επιχείρησε να ανανεώσει την πλατωνική φιλοσοφία.
Εξαιτίας της πρωτοτυπίας του συστήματος του, θεωρήθηκε ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους του κόσμου. Πέθανε το 270μ. Χ στην Καμπανία.
Η Ουσία και η Αθανασία της Ψυχής του Γεωργίου Φουντουλάκη
Στο βιβλίο αυτό εξετάζεται πρώτα η έννοια και η ουσία της ψυχής, σύμφωνα με τις θεωρίες των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων και τη διδασκαλία των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας. Γίνεται μία προσπάθεια να ευρεθούν τα κοινά στοιχεία, που υπάρχουν στους διάφορους ορισμούς για την έννοια και την ουσία της ψυχής. Έπειτα εξετάζεται το συναφές πρόβλημα αθανασίας της ψυχής και διερευνώνται οι αποδείξεις, που πρόβαλαν γι' αυτή οι διάφοροι φιλόσοφοι, αλλά και οι Πατέρες της Εκκλησίας. Τα δυο αυτά προβλήματα είναι συναφή. Εάν δεχθούμε την ύπαρξη και το άυλο της ψυχής τότε κατ' ανάγκη θα πιστεύουμε και στην αθανασία της, την οποία προβάλλουν ως δόγμα διάφορες θρησκείες και οι παραδόσεις λαών. Το πρόβλημα αυτό είναι μεταφυσικό και υπαρξιακό.
Γι' αυτό πρέπει κάθε άνθρωπος να σχηματίσει σοβαρή και μελετημένη γνώμη, για να ρυθμίζει ανάλογα τη ζωή του. Ελπίζουμε ότι το βιβλίο αυτό θα βοηθήσει τους αναγνώστες να εμβαθύνουν στα σχετικά προβλήματα και να σχηματίσουν μια σωστή γνώμη για τα ζητήματα αυτά
Φύση και Σιωπή στον Πλωτίνο του Γεωργίου Φουντουλάκη .
Στην παρούσα πραγματεία παρουσιάζεται το ζήτημα της Φύσης σε συσχετισμό με την έννοια της σιωπής. Η έννοια της φύσης στο φιλοσοφικό σύστημα του Πλωτίνου κατέχει ξεχωριστή θέση. Η φύση στη φιλοσοφία του αρχηγού του Νεοπλατωνισμού δεν αποτελεί νεκρό σώμα, αλλά έχει ζωή και κίνηση. Υπάρχει μια αέναη δημιουργικότητα στη φύση, η οποία ωθεί προς δημιουργικότητα κάθε ον που ενυπάρχει σ' αυτήν.
Η δημιουργικότητα της φύσης επισυμβαίνει μ' ένα τρόπο αθόρυβο και σιωπηλό. Όπως αναπτύσσεται στην παρούσα πραγματεία, η φύση έχει έναν άφωνο τρόπο δημιουργίας.
Το ανθρώπινο ον μπορεί να θεαθεί την ωραιότητα που ενυπάρχει μέσα στη φύση ενώ ευρίσκεται σε σιωπή. Η ανθρώπινη ολότητα στέκεται στατική και ακίνητη μπροστά στο μεγαλείο της φύσης. Η σιωπή της φύσης αγγέλει την παρουσία του ενός.
Monday, February 20, 2012
Πολυζωϊδης Απόστολος - Βιογραφία Polyzoides Apostolos Biography
Ο Απόστολος Πολυζωίδης στο μέσον της φωτογραφίας
Σύντομο Βιογραφικό - Biogrphical note
Ο Απόστολος Πολυζωίδης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια από Έλληνες γονείς. Αποφοίτησε από το αγγλικό σχολείο Victoria College, σπούδασε ιατρική και μετεκπαιδεύτηκε στην Αγγλία. Διπλωματούχος του Βασιλικού Κολλεγίου Χειρουργών και Ορθοπεδικών του Λονδίνου, εργάστηκε στην Αγγλία συνολικά τριάντα πέντε χρόνια, εκ των οποίων τα είκοσι τρία ως διευθυντής Ορθοπεδικής σε πανεπιστημιακό νοσοκομείο.
Όταν ο νεαρός Πολυζωίδης περπατούσε στην παραλία, στο κέντρο και στα σοκάκια της Αλεξάνδρειας, του ήταν ανεξήγητο που δεν είχε απομείνει τίποτε από την αρχαία ελληνική πόλη με το Φάρο, το έβδομο θαύμα του αρχαίου κόσμου, το Μαυσωλείο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τη Βιβλιοθήκη, το Μουσείο και τα παλάτια των Πτολεμαίων που έζησαν από τον 4ο έως και τον 1ο αιώνα π.Χ. Τη δεκαετία του 1950 είχε την ατυχία να είναι μάρτυς της παρακμής της ελληνικής παροικίας στην Αλεξάνδρεια. Από τα νεανικά του χρόνια, επηρεασμένος από τη μετάλλαξη της Αλεξανδρινής ιστορίας, μελετούσε τη συγγραφή ενός βιβλίου, πράγμα που τελικώς έγινε μετά την εγκατάσταση του ίδιου και της οικογένειάς του στο κέντρο του Αιγαίου, στην Πάρο.
BIOGRAPHICAL SKETCH
Apostolos John Polyzoides was born in Alexandria of Greek parentage, descended from Macedonia. He graduated from an English Public School, Victoria College, studied medicine and his post-graduate studies were in England where he acquired by examination the Fellowship of the Royal College of Surgeons in London.
He worked in England for thirty-five years, twenty-five of which were as Head of Department of Orthopaedics and Accident Surgery at two Birmingham Hospitals and Senior Lecturer at Birmingham University.
Before retirement from his hospital work he took-over the Presidency of the Friends of the British Committee for the Return of the Parthenon Sculptures.
This has now been renamed Marbles Reunited and includes countries from all over the world, with Australia being a very prominent supporter.
When young, Polyzoides walked along the Corniche, the coastal promenade, the city centre streets and narrow alleyways of Alexandria, and it was incomprehensible to him that there was nothing left of the ancient Greek City with its Lighthouse, one of the Seven Wonders of the World, the Museum and Library, which became a University, the Palaces of the Ptolomies, and the Tomb of Alexander the Great. The City had thrived from the fourth century to the first century BCE.
As far as modern Alexander is concerned, during the decade of the nineteen fifties he witnessed the decline of Alexander, with the exodus of 250,000 foreigners following the Egyptian military regime and the Suez Canal War.
From a young age, he was fascinated by the history of Alexandria and its founder, and following his retirement from medical practice he went to live in the centre of the Aegean, between mainland Greece and Egypt. He studied history, traveled and researched for six years in order to write this book.
ΠΟΛΥΖΩΙΔΗΣ ,ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ - APOSTOLOS JOHN POLYZOIDES
Το φεγγάρι έσβησε στην Αλεξάνδρεια
ένα θαυμαστό ταξίδιαπό την Ελληνιστική Εποχή στον 20ο αιώνα
του Απόστολου Πολυζωίδη
Στις σελίδες αυτού του βιβλίου Το φεγγάρι έσβησε στην Αλεξάνρεια, του Απόστολου Πολυζωίδη, ξεδιπλώνεται η ιστορία της αρχαίας ελληνικής Αλεξάνδρειας, καθώς και της σύγχρονης του 20ού αιώνα.
Όπως είναι γνωστό, η Αλεξάνδρεια του 3ου αιώνα π.Χ. συνετέλεσε στην ανάπτυξη της επιστήμης και της διανόησης του δυτικού πολιτισμού. Ο αναγνώστης θα γνωρίσει τον Ευκλείδη, τον Ήρωνα και άλλους επιστήμονες, εφευρέτες, ποιητές, συγγραφείς και φιλοσόφους. Θα παρακολουθήσει τη σύλληψη και την ανέγερση του Φάρου – του έβδομου θαύματος του κόσμου –, και την ίδρυση του Μουσείου και της Βιβλιοθήκης που λειτούργησαν σαν πανεπιστήμιο την εποχή εκείνη.
Θα απολαύσει, επίσης, την Αλεξάνδρεια, που η άνθησή της άρχισε στα μέσα του 19ου αιώνα και εξελίχθηκε στον 20ό αιώνα, με την εισροή Ελλήνων και άλλων Ευρωπαίων, σε μια ακμάζουσα κοσμοπολίτικη μεγαλούπολη. Τέλος, ο συγγραφέας, με την αυθεντικότητα του αυτόπτη μάρτυρα, αναφέρεται στην έξαρση του αιγυπτιακού εθνικισμού, στην ανατροπή του πολιτειακού καθεστώτος και στο βίαιο αποκλεισμό της διώρυγας του Σουέζ, με αποτέλεσμα την παρακμή της Αλεξάνδρειας.
Thursday, November 10, 2011
Ντροπή: Το πνευματικό "Κωσταλέξι" που αποκαλύφθηκε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Πάτρας!!!
Ντροπή: Το πνευματικό "Κωσταλέξι" που αποκαλύφθηκε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Πάτρας!!!
Κατεστραμμένα δεκάδες βιβλία ανεκτίμητης αξίας ανακάλυψε ο Αντώνης Σκιαθάς- Δείτε φωτό
Με μια απίστευτη αθλιότητα βρέθηκε αντιμέτωπος ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού Αντώνης Σκιαθάς, εισερχόμενος σήμερα σε άδυτα της ιστορικής Δημοτικής Βιβλιοθήκης της Πάτρας. Είναι προφανές ότι για την άθλια αυτή κατάσταση είναι υπόλογοι, όλοι όσοι είχαν την ευθύνη της Δημοτικής Βιβλιοθήκης τα προηγούμενα χρόνια.
Μετά την απομάκρυνση ενός τμήματος, αλλά και δεκάδων μηχανημάτων, ερμαρίων και κιβωτίων, αποκαλύφθηκε πόρτα που οδηγούσε σε πτέρυγα της βιβλιοθήκης, η οποία προφανώς επί μακρόν ήταν κλειστή και απομονωμένη.
Ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού κ. Σκιαθάς ανέφερε: "Η εικόνα καταστροφής, εγκατάλειψης και μόλυνσης που αντικρίσαμε όταν έγινε δυνατόν να ανοίξουμε την πόρτα, ξεπερνά κάθε περιγραφή και αποτυπώθηκε άμεσα.
Πρόκειται για μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, που πλήττει καίρια ένα πολιτιστικό θεσμό, που μόλις συμπλήρωσε 100 χρόνια ζωής.
Δεν έχω να προσθέσω τίποτε περισσότερο, άλλωστε η εικόνα μιλά από μόνη της. Εδώ ανακαλύψαμε το πνευματικό «Κωσταλέξι» της Πάτρας.
Η απαξίωση και η καταστροφή σημαντικών βιβλίων, που αποτελούν τμήματα δωρεών και ιστορικών βιβλιοθηκών, όπως του πρώην Πρωθυπουργού Ανδρέα Μιχαλακόπουλου, της δωρεάς Κόλλα, κειμηλίων του 19ου αιώνα κλπ είναι απαράδεκτα σε μια εποχή που έχουμε ανάγκη περισσότερο από ποτέ την ιστορική μας μνήμη.
Επίσης είναι αδιανόητο σε έναν χώρο που καθημερινά προσέρχονται εκατοντάδες νέα παιδιά και μελετητές και που φιλοξενεί σημαντικές εκδηλώσεις, να υπάρχει μια υγειονομική βόμβα.»
Ο κ. Σκιαθάς τόνισε ότι, ενημερώθηκε άμεσα ο κ. Δήμαρχος και ήδη δόθηκε εντολή να γίνουν ενέργειες σε τρία επίπεδα.
1. Να σταματήσει άμεσα η καταστροφή της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, των θησαυρών της και να γίνει εκτίμηση του προβλήματος και του μεγέθους των απωλειών, αλλά και των κινδύνων για την δημόσια υγεία που προκαλούνται.
2. Να ξεκινήσουν άμεσα διαδικασίες απόδοσης και καταλογισμού ευθυνών σε κάθε επίπεδο και κατά παντός υπευθύνου.
3. Να εκπονηθεί σχέδιο σωτηρίας της Βιβλιοθήκης, το οποίο να τεθεί σε εφαρμογή αμέσως μετά την αποτίμηση της κατάστασης.
Από τον πρόεδρο του Πολιτιστικού Οργανισμού επισημάνθηκε επίσης ότι υπάρχουν 2 ερωτήματα:
«Το πρώτο, που αφορά το παρελθόν είναι το ποιος φταίει. Επ΄ αυτού αρμοδιότητα έχουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, στους οποίους θα προσφύγουμε άμεσα. Το δεύτερο, που αφορά τον Πολιτιστικό Οργανισμό, είναι τι θα κάνουμε, τώρα που το ανακαλύψαμε.
Πάνω σε αυτό δεσμεύομαι ότι με την βοήθεια του Διοικητικού Συμβουλίου, της Δημοτικής Αρχής, αλλά και κάθε ευαισθητοποιημένου και πνευματικού ανθρώπου, θα κάνουμε τα πάντα για να σώσουμε την Βιβλιοθήκη μας.»
Subscribe to:
Comments (Atom)